{"id":2685,"date":"2025-12-17T22:51:52","date_gmt":"2025-12-17T15:51:52","guid":{"rendered":"https:\/\/kienthucmo.com\/?p=2685"},"modified":"2025-12-17T22:55:15","modified_gmt":"2025-12-17T15:55:15","slug":"clean-code-a-handbook-of-agile-software-craftsmanship","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/clean-code-a-handbook-of-agile-software-craftsmanship\/","title":{"rendered":"Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship"},"content":{"rendered":"\n<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u1ea7n m\u1ec1m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, n\u01a1i c\u00f4ng ngh\u1ec7, framework v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef l\u1eadp tr\u00ecnh li\u00ean t\u1ee5c thay \u0111\u1ed5i, c\u00f3 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 v\u1eabn gi\u1eef vai tr\u00f2 c\u1ed1t l\u00f5i nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb xem nh\u1eb9: <strong>ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/strong>. Kh\u00f4ng \u00edt d\u1ef1 \u00e1n kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh, t\u00ednh n\u0103ng phong ph\u00fa, nh\u01b0ng ch\u1ec9 sau m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 b\u1ea3o tr\u00ec, kh\u00f3 m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y r\u1ee7i ro m\u1ed7i khi thay \u0111\u1ed5i. Nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1a ch\u1ecdn, m\u00e0 n\u1eb1m \u1edf c\u00e1ch con ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u00e3 ngu\u1ed3n ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ef1c t\u1ebf cho th\u1ea5y, ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian c\u1ee7a l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean kh\u00f4ng d\u00e0nh cho vi\u1ec7c vi\u1ebft code m\u1edbi, m\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc, hi\u1ec3u, s\u1eeda v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng code c\u0169 \u2014 \u0111\u00f4i khi l\u00e0 code c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u00f4i khi l\u00e0 ch\u00ednh code do m\u00ecnh vi\u1ebft ra t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc. Khi m\u00e3 ngu\u1ed3n thi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1eb7t t\u00ean m\u01a1 h\u1ed3, c\u1ea5u tr\u00fac r\u1ed1i r\u1eafm, m\u1ecdi thay \u0111\u1ed5i d\u00f9 nh\u1ecf c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o theo h\u1ec7 qu\u1ea3 kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng. T\u1eeb \u0111\u00f3, chi ph\u00ed b\u1ea3o tr\u00ec t\u0103ng cao, ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 ch\u1eadm l\u1ea1i v\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea7n m\u1ec1m suy gi\u1ea3m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, kh\u00e1i ni\u1ec7m <strong>\u201ccode s\u1ea1ch\u201d (clean code)<\/strong> kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn mang t\u00ednh th\u1ea9m m\u1ef9, m\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t y\u00eau c\u1ea7u mang t\u00ednh s\u1ed1ng c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u1ea7n m\u1ec1m nghi\u00eam t\u00fac. Vi\u1ebft code s\u1ea1ch kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ch\u1ea1y \u0111\u00fang, m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap \u0111\u1ed9i ng\u0169 ph\u00e1t tri\u1ec3n giao ti\u1ebfp hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n th\u00f4ng qua ch\u00ednh m\u00e3 ngu\u1ed3n, gi\u1ea3m thi\u1ec3u l\u1ed7i, v\u00e0 duy tr\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng trong d\u00e0i h\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb nhu c\u1ea7u th\u1ef1c ti\u1ec5n n\u00e0y, nhi\u1ec1u nguy\u00ean t\u1eafc, chu\u1ea9n m\u1ef1c v\u00e0 tri\u1ebft l\u00fd vi\u1ebft code \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00fac k\u1ebft, h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ea1i qua th\u1eddi gian. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u00f3 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ec1n t\u1ea3ng cho c\u00e1ch l\u1eadp tr\u00ecnh chuy\u00ean nghi\u1ec7p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 k\u1ef9 s\u01b0 ph\u1ea7n m\u1ec1m \u2014 ti\u00eau bi\u1ec3u l\u00e0 nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m xoay quanh \u201ccode s\u1ea1ch\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng, th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng l\u00e2u d\u00e0i trong <strong>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship<\/strong> c\u1ee7a <strong>Robert C. Martin<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"748\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/kienthucmo.com\/wp-content\/uploads\/clean-code.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2686\" srcset=\"https:\/\/kienthucmo.com\/wp-content\/uploads\/clean-code.jpg 748w, https:\/\/kienthucmo.com\/wp-content\/uploads\/clean-code-224x300.jpg 224w\" sizes=\"(max-width: 748px) 100vw, 748px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">1. Th\u00f4ng tin c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 cu\u1ed1n s\u00e1ch<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship<\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n trong l\u0129nh v\u1ef1c k\u1ef9 ngh\u1ec7 ph\u1ea7n m\u1ec1m, t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c n\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 ngu\u1ed3n th\u00f4ng qua c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc, quy t\u1eafc v\u00e0 t\u01b0 duy l\u1eadp tr\u00ecnh chuy\u00ean nghi\u1ec7p. Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1edfi <strong>Robert C. Martin<\/strong>, m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn nh\u1ea5t trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u1ea7n m\u1ec1m hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong phong tr\u00e0o Agile v\u00e0 Clean Architecture.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n b\u1edfi <strong>Prentice Hall<\/strong>, m\u1ed9t nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n uy t\u00edn chuy\u00ean v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ea7u s\u00e1ch h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt, v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf th\u00e0nh t\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o ti\u00eau chu\u1ea9n cho l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean, ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 ph\u1ea7n m\u1ec1m v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. K\u1ec3 t\u1eeb khi ra m\u1eaft, <em>Clean Code<\/em> li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i trong c\u1ea3 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc thu\u1eadt l\u1eabn doanh nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 n\u1ed9i dung, <em>Clean Code<\/em> kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng t\u1edbi vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef l\u1eadp tr\u00ecnh hay c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee5 th\u1ec3. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, cu\u1ed1n s\u00e1ch t\u1eadp trung v\u00e0o nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc ph\u1ed5 qu\u00e1t trong vi\u1ec7c vi\u1ebft m\u00e3: c\u00e1ch \u0111\u1eb7t t\u00ean, t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u00e0m, thi\u1ebft k\u1ebf class, x\u1eed l\u00fd l\u1ed7i, vi\u1ebft test v\u00e0 refactor code. C\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 minh h\u1ecda trong s\u00e1ch ch\u1ee7 y\u1ebfu s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef Java, tuy nhi\u00ean c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef l\u1eadp tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u01b0 Python, C#, JavaScript hay Go.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng c\u1ea7n nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00e0 <em>Clean Code<\/em> kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u00e1ch d\u00e0nh ri\u00eang cho ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u ho\u00e0n to\u00e0n. Cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc \u0111\u00e3 c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c l\u1eadp tr\u00ecnh c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 t\u1eebng tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u1eb7c b\u1ea3o tr\u00ec h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u1ea7n m\u1ec1m. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, n\u1ed9i dung c\u1ee7a s\u00e1ch mang t\u00ednh <strong>th\u1ef1c h\u00e0nh cao<\/strong>, \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean g\u1eb7p ph\u1ea3i trong d\u1ef1 \u00e1n th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac, cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i ch\u01b0\u01a1ng t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a m\u00e3 ngu\u1ed3n, t\u1eeb nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u1ecf nh\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1eb7t t\u00ean bi\u1ebfn cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn h\u01a1n nh\u01b0 thi\u1ebft k\u1ebf class v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac h\u1ec7 th\u1ed1ng. Ph\u1ea7n sau c\u1ee7a s\u00e1ch d\u00e0nh nhi\u1ec1u dung l\u01b0\u1ee3ng cho c\u00e1c <strong>case study refactoring<\/strong>, trong \u0111\u00f3 t\u00e1c gi\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch chi ti\u1ebft qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i t\u1eeb code k\u00e9m ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng sang code s\u1ea1ch, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u r\u00f5 c\u00e1ch \u00e1p d\u1ee5ng l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng th\u1ec3, <em>Clean Code<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n <strong>s\u00e1ch n\u1ec1n t\u1ea3ng<\/strong>, kh\u00f4ng l\u1ed7i th\u1eddi theo th\u1eddi gian, b\u1edfi n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o xu h\u01b0\u1edbng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ng\u1eafn h\u1ea1n m\u00e0 t\u1eadp trung v\u00e0o nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a ngh\u1ec1 l\u1eadp tr\u00ecnh. \u0110\u00e2y c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao cu\u1ed1n s\u00e1ch th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong danh s\u00e1ch \u201cmust-read\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean \u1edf nhi\u1ec1u c\u1ea5p \u0111\u1ed9 kinh nghi\u1ec7m kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. T\u00f3m t\u1eaft s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c n\u1ed9i dung<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship<\/strong> kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u00fd thuy\u1ebft thu\u1ea7n t\u00fay, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c theo h\u01b0\u1edbng t\u1eeb nguy\u00ean t\u1eafc n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh chuy\u00ean s\u00e2u, ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang c\u00e1ch m\u1ed9t l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong ngh\u1ec1. C\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a s\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n l\u1edbn: <em>\u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc<\/em>, <em>th\u1ef1c h\u00e0nh chi ti\u1ebft<\/em>, v\u00e0 <em>ph\u00e2n t\u00edch \u2013 c\u1ea3i ti\u1ebfn m\u00e3 ngu\u1ed3n th\u1ef1c t\u1ebf<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2.1. Ph\u1ea7n m\u1edf \u0111\u1ea7u \u2013 \u0110\u1ecbnh ngh\u0129a v\u00e0 t\u01b0 duy v\u1ec1 \u201ccode s\u1ea1ch\u201d<\/h3>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho to\u00e0n b\u1ed9 cu\u1ed1n s\u00e1ch b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m r\u00f5 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0ng r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecb hi\u1ec3u sai: th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 code s\u1ea1ch?<br>Robert C. Martin kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a c\u1ee9ng nh\u1eafc, m\u00e0 t\u1ed5ng h\u1ee3p quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia ph\u1ea7n m\u1ec1m, t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ec9 ra nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m chung c\u1ee7a m\u00e3 ngu\u1ed3n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao: r\u00f5 r\u00e0ng, m\u1ea1ch l\u1ea1c, c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ee9a y\u1ebfu t\u1ed1 d\u01b0 th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec3m quan tr\u1ecdng trong ph\u1ea7n n\u00e0y l\u00e0 s\u1ef1 nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o <strong>tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p<\/strong> c\u1ee7a l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean. Vi\u1ebft code s\u1ea1ch kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u00e1 nh\u00e2n, m\u00e0 l\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0110\u1ed3ng \u0111\u1ed9i s\u1ebd \u0111\u1ecdc v\u00e0 b\u1ea3o tr\u00ec code<\/li>\n\n\n\n<li>Doanh nghi\u1ec7p \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o s\u1ea3n ph\u1ea9m<\/li>\n\n\n\n<li>Ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean trong t\u01b0\u01a1ng lai<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n m\u1edf \u0111\u1ea7u gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc thay \u0111\u1ed5i g\u00f3c nh\u00ecn: t\u1eeb \u201cvi\u1ebft cho xong\u201d sang \u201cvi\u1ebft \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2.2. Ph\u1ea7n trung t\u00e2m \u2013 C\u00e1c quy t\u1eafc v\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc vi\u1ebft code s\u1ea1ch<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n c\u1ed1t l\u00f5i v\u00e0 chi\u1ebfm dung l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch. M\u1ed7i ch\u01b0\u01a1ng t\u1eadp trung v\u00e0o m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a m\u00e3 ngu\u1ed3n, \u0111i t\u1eeb nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u1ecf nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn c\u1ea5u tr\u00fac l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u1eb7t t\u00ean (Naming)<\/strong><br>T\u00e1c gi\u1ea3 d\u00e0nh nhi\u1ec1u dung l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t t\u00ean bi\u1ebfn, h\u00e0m v\u00e0 class, b\u1edfi \u0111\u00e2y l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u code. M\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean t\u1ed1t gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ed3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n th\u00eam gi\u1ea3i th\u00edch, trong khi m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean k\u00e9m c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn to\u00e0n b\u1ed9 \u0111o\u1ea1n code tr\u1edf n\u00ean m\u01a1 h\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u00e0m (Functions)<\/strong><br>C\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc nh\u01b0 \u201ch\u00e0m ch\u1ec9 l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c\u201d, \u201ch\u00e0m ph\u1ea3i ng\u1eafn\u201d hay \u201ctr\u00e1nh l\u1ed3ng gh\u00e9p ph\u1ee9c t\u1ea1p\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng l\u00fd thuy\u1ebft, m\u00e0 \u0111i k\u00e8m c\u00e1c v\u00ed d\u1ee5 so s\u00e1nh gi\u1eefa code t\u1ed1t v\u00e0 code x\u1ea5u. Qua \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec sao nh\u1eefng h\u00e0m d\u00e0i v\u00e0 \u0111a tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o tr\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Comment v\u00e0 \u0111\u1ecbnh d\u1ea1ng m\u00e3<\/strong><br>Thay v\u00ec khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ebft nhi\u1ec1u comment, t\u00e1c gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng comment th\u01b0\u1eddng l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p cu\u1ed1i c\u00f9ng khi code kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch. C\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00f3, c\u00e1ch \u0111\u1ecbnh d\u1ea1ng code \u2013 kho\u1ea3ng tr\u1eafng, xu\u1ed1ng d\u00f2ng, s\u1eafp x\u1ebfp kh\u1ed1i l\u1ec7nh \u2013 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c giao ti\u1ebfp tr\u1ef1c quan gi\u1eefa c\u00e1c l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, c\u1ea5u tr\u00fac d\u1eef li\u1ec7u v\u00e0 class<\/strong><br>Nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u00e2ng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng l\u00ean cao h\u01a1n, t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c code \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 thi\u1ebft k\u1ebf. C\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m nh\u01b0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u01a1n l\u1ebb (Single Responsibility), \u0111\u1ed9 k\u1ebft d\u00ednh v\u00e0 t\u00ednh m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch th\u00f4ng qua v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee5 th\u1ec3, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u r\u00f5 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a thi\u1ebft k\u1ebf k\u00e9m ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2.3. Ph\u1ea7n n\u00e2ng cao \u2013 X\u1eed l\u00fd l\u1ed7i, boundary v\u00e0 test<\/h3>\n\n\n\n<p>\u1ede giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, cu\u1ed1n s\u00e1ch chuy\u1ec3n sang nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 l\u1edbn:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>X\u1eed l\u00fd l\u1ed7i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m r\u1ed1i lu\u1ed3ng logic ch\u00ednh<\/li>\n\n\n\n<li>L\u00e0m sao \u0111\u1ec3 t\u00edch h\u1ee3p th\u01b0 vi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00e1 m\u1ee9c<\/li>\n\n\n\n<li>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a unit test trong vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Robert C. Martin coi test l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi c\u1ee7a code s\u1ea1ch. Test kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1ed7i, m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3n \u00e1nh ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng. Code kh\u00f3 test th\u01b0\u1eddng l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a thi\u1ebft k\u1ebf k\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2.4. Ph\u1ea7n cu\u1ed1i \u2013 Case study v\u00e0 refactoring th\u1ef1c t\u1ebf<\/h3>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n cu\u1ed1i c\u1ee7a s\u00e1ch l\u00e0 n\u01a1i c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c\u0111\u01b0a v\u00e0o th\u1ef1c chi\u1ebfn\u201d. T\u00e1c gi\u1ea3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c \u0111o\u1ea1n code c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p, sau \u0111\u00f3 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc refactor, gi\u1ea3i th\u00edch chi ti\u1ebft l\u00fd do c\u1ee7a m\u1ed7i thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Hi\u1ec3u c\u00e1ch \u00e1p d\u1ee5ng nguy\u00ean t\u1eafc v\u00e0o t\u00ecnh hu\u1ed1ng th\u1ef1c t\u1ebf<\/li>\n\n\n\n<li>Nh\u1eadn ra c\u00e1c \u201cm\u00f9i code\u201d (code smells) ph\u1ed5 bi\u1ebfn<\/li>\n\n\n\n<li>H\u00ecnh th\u00e0nh t\u01b0 duy c\u1ea3i ti\u1ebfn li\u00ean t\u1ee5c thay v\u00ec vi\u1ebft l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m, b\u1edfi n\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p trong d\u1ef1 \u00e1n th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">3. Cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y d\u00e0nh cho ai<\/h2>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 <strong>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship<\/strong> kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf nh\u01b0 m\u1ed9t gi\u00e1o tr\u00ecnh nh\u1eadp m\u00f4n, nh\u01b0ng cu\u1ed1n s\u00e1ch l\u1ea1i c\u00f3 ph\u1ea1m vi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t r\u1ed9ng v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhi\u1ec1u nh\u00f3m \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 kh\u00e1c nhau trong l\u0129nh v\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u1ea7n m\u1ec1m. Gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u00e1ch kh\u00f4ng n\u1eb1m \u1edf vi\u1ec7c d\u1ea1y c\u00fa ph\u00e1p hay c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi, m\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc n\u00e2ng cao chu\u1ea9n m\u1ef1c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p trong c\u00e1ch vi\u1ebft v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u00e3 ngu\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean m\u1edbi \u0111i l\u00e0m (Junior Developer)<\/strong><br>\u0110\u1ed1i v\u1edbi l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean \u1edf giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u s\u1ef1 nghi\u1ec7p, <em>Clean Code<\/em> \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t kim ch\u1ec9 nam v\u1ec1 t\u01b0 duy. Cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u r\u1eb1ng vi\u1ebft code kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00e0m cho ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ch\u1ea1y \u0111\u00fang, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 l\u00e0m cho code d\u1ec5 \u0111\u1ecdc, d\u1ec5 s\u1eeda v\u00e0 d\u1ec5 m\u1edf r\u1ed9ng. Vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn s\u1edbm c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc v\u1ec1 \u0111\u1eb7t t\u00ean, chia nh\u1ecf h\u00e0m v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c class gi\u00fap junior developer tr\u00e1nh h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng th\u00f3i quen x\u1ea5u r\u1ea5t kh\u00f3 s\u1eeda v\u1ec1 sau.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m (Mid-level \/ Senior Developer)<\/strong><br>V\u1edbi nh\u1eefng l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean \u0111\u00e3 tham gia nhi\u1ec1u d\u1ef1 \u00e1n, <em>Clean Code<\/em> th\u01b0\u1eddng mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c \u201cquen thu\u1ed9c nh\u01b0ng s\u00e2u s\u1eafc\u201d. Nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp trong s\u00e1ch ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n m\u00e0 h\u1ecd t\u1eebng g\u1eb7p trong th\u1ef1c t\u1ebf: code ph\u00ecnh to theo th\u1eddi gian, h\u00e0m ng\u00e0y c\u00e0ng d\u00e0i, class \u0111\u1ea3m nh\u1eadn qu\u00e1 nhi\u1ec1u tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. Cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00fap h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a kinh nghi\u1ec7m r\u1eddi r\u1ea1c th\u00e0nh nguy\u00ean t\u1eafc r\u00f5 r\u00e0ng, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u00e0 c\u1ea3i thi\u1ec7n ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 ngu\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Team Lead v\u00e0 Software Architect<\/strong><br>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef vai tr\u00f2 d\u1eabn d\u1eaft k\u1ef9 thu\u1eadt, <em>Clean Code<\/em> cung c\u1ea5p m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef chung \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng code trong \u0111\u1ed9i nh\u00f3m. C\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc trong s\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m ti\u00eau chu\u1ea9n review code, \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng refactoring, v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng quy \u01b0\u1edbc l\u1eadp tr\u00ecnh th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Quan tr\u1ecdng h\u01a1n, cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00fap team lead truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t t\u01b0 duy vi\u1ebft code s\u1ea1ch cho c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean, thay v\u00ec ch\u1ec9 s\u1eeda l\u1ed7i \u1edf m\u1ee9c b\u1ec1 m\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sinh vi\u00ean c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin<\/strong><br>Sinh vi\u00ean CNTT th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1ea1nh v\u1ec1 thu\u1eadt to\u00e1n v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac d\u1eef li\u1ec7u, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o tr\u00ec v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u1ea7n m\u1ec1m d\u00e0i h\u1ea1n. <em>Clean Code<\/em> gi\u00fap l\u1ea5p kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c th\u1ef1c t\u1ebf trong ng\u00e0nh, t\u1eeb \u0111\u00f3 gi\u00fap sinh vi\u00ean chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ed1t h\u01a1n cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng l\u00e0m vi\u1ec7c chuy\u00ean nghi\u1ec7p sau khi ra tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nh\u1eefng ai l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi code trong th\u1eddi gian d\u00e0i<\/strong><br>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean thu\u1ea7n t\u00fay, cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u00f2n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ecdc v\u00e0 ch\u1ec9nh s\u1eeda code nh\u01b0 QA automation, DevOps engineer hay technical consultant. Vi\u1ec7c hi\u1ec3u v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc code s\u1ea1ch gi\u00fap h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng, gi\u1ea3m r\u1ee7i ro khi thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 n\u00e2ng cao \u0111\u1ed9 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ph\u1ea7n m\u1ec1m.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">4. V\u00ec sao b\u1ea1n n\u00ean \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship<\/strong> kh\u00f4ng mang l\u1ea1i cho b\u1ea1n m\u1ed9t c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi hay m\u1ed9t c\u00fa ph\u00e1p m\u1edbi, nh\u01b0ng l\u1ea1i cung c\u1ea5p th\u1ee9 quan tr\u1ecdng h\u01a1n: <strong>chu\u1ea9n m\u1ef1c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p trong l\u1eadp tr\u00ecnh<\/strong>. \u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00fap b\u1ea1n chuy\u1ec3n t\u1eeb vi\u1ec7c \u201cvi\u1ebft code cho ch\u1ea1y\u201d sang \u201cvi\u1ebft code \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00e2u d\u00e0i\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, <em>Clean Code<\/em> gi\u00fap b\u1ea1n gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 chi ph\u00ed b\u1ea3o tr\u00ec ph\u1ea7n m\u1ec1m. Nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc v\u1ec1 \u0111\u1eb7t t\u00ean, chia nh\u1ecf h\u00e0m, thi\u1ebft k\u1ebf class v\u00e0 x\u1eed l\u00fd l\u1ed7i gi\u00fap m\u00e3 ngu\u1ed3n tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng, d\u1ec5 hi\u1ec3u v\u00e0 \u00edt r\u1ee7i ro h\u01a1n khi thay \u0111\u1ed5i. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai, cu\u1ed1n s\u00e1ch gi\u00fap b\u1ea1n n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m vi\u1ec7c nh\u00f3m. Code s\u1ea1ch l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c giao ti\u1ebfp. Khi m\u00e3 ngu\u1ed3n r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 nh\u1ea5t qu\u00e1n, vi\u1ec7c review, b\u00e0n giao v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n, gi\u1ea3m xung \u0111\u1ed9t k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 ba, <em>Clean Code<\/em> gi\u00fap b\u1ea1n x\u00e2y d\u1ef1ng t\u01b0 duy l\u1eadp tr\u00ecnh chuy\u00ean nghi\u1ec7p. Thay v\u00ec cung c\u1ea5p c\u00e1c m\u1eb9o r\u1eddi r\u1ea1c, cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1ch b\u1ea1n suy ngh\u0129 v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a l\u1eadp tr\u00ecnh vi\u00ean, v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u00e0 v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u1eebng d\u00f2ng code \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ed5ng th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a <em>Clean Code<\/em> <strong>kh\u00f4ng b\u1ecb l\u1ed7i th\u1eddi<\/strong>. C\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc trong s\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho h\u1ea7u h\u1ebft ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1t tri\u1ec3n, t\u1eeb d\u1ef1 \u00e1n nh\u1ecf \u0111\u1ebfn h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u1edbn, t\u1eeb c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9i nh\u00f3m.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">5. T\u1ea3i xu\u1ed1ng, tr\u1ea3i nghi\u1ec7m<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u1ea3i xu\u1ed1ng ho\u1eb7c \u0111\u1ecdc tr\u1ef1c tuy\u1ebfn cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y tr\u00ean nhi\u1ec1u n\u1ec1n t\u1ea3ng kh\u00e1c nhau nh\u01b0 SlideShare, Scribd, Issuu hay Studylid. M\u1ed7i n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ec1u h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u1ecdc tr\u1ef1c ti\u1ebfp, l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 xem sau v\u00e0 t\u1ea3i v\u1ec1 khi c\u1ea7n, r\u1ea5t ti\u1ec7n cho c\u1ea3&nbsp;<a href=\"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/practical-statistics-for-data-scientists-50-essential-concepts-using-r-and-python\/#\">&nbsp;m\u00e1y t\u00ednh<\/a>&nbsp;l\u1eabn \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i. H\u00e3y ch\u1ecdn n\u01a1i ph\u00f9 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi th\u00f3i quen s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a b\u1ea1n \u0111\u1ec3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m tr\u1ecdn v\u1eb9n n\u1ed9i dung cu\u1ed1n s\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Studylid:<a href=\"https:\/\/www.scribd.com\/document\/905917839\/Introduction-to-Python-Programming\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00a0<\/a><\/strong><a href=\"https:\/\/studylib.net\/doc\/27956323\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/studylib.net\/doc\/27956323<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Slideshare (Part 1):\u00a0<a href=\"https:\/\/www.slideshare.net\/slideshow\/practical-statistics-for-data-scientists-50-essential-concepts-using-r-and-python-part-1\/284083302\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.slideshare.net\/slideshow\/practical-statistics-for-data-scientists-50-essential-concepts-using-r-and-python-part-1\/284083302<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Slideshare (Part 2):\u00a0<a href=\"https:\/\/www.slideshare.net\/slideshow\/practical-statistics-for-data-scientists-50-essential-concepts-using-r-and-python-part-2\/284083341\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.slideshare.net\/slideshow\/practical-statistics-for-data-scientists-50-essential-concepts-using-r-and-python-part-2\/284083341<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">6. T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/h2>\n\n\n\n<p>[1] R. C. Martin, <em>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship<\/em>. Upper Saddle River, NJ, USA: Prentice Hall, 2008.<br>[2] R. C. Martin, <em>The Clean Coder: A Code of Conduct for Professional Programmers<\/em>. Upper Saddle River, NJ, USA: Prentice Hall, 2011.<br>[3] R. C. Martin, <em>Clean Architecture: A Craftsman\u2019s Guide to Software Structure and Design<\/em>. Boston, MA, USA: Pearson Education, 2017.<br>[4] A. Hunt and D. Thomas, <em>The Pragmatic Programmer: Your Journey to Mastery<\/em>, 20th Anniversary ed. Boston, MA, USA: Addison-Wesley Professional, 2019.<br>[5] I. Sommerville, <em>Software Engineering<\/em>, 10th ed. Boston, MA, USA: Pearson Education, 2016.<br>[6] OpenDev,\u00a0<em>Foundations of Information Systems<\/em>. Available:\u00a0<a href=\"https:\/\/kienthucmo.com\/en\/foundations-of-information-systems\/\">https:\/\/kienthucmo.com\/en\/foundations-of-information-systems\/<\/a><br>[7] OpenDev,\u00a0<em>Introduction to\u00a0<a href=\"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/practical-statistics-for-data-scientists-50-essential-concepts-using-r-and-python\/#\">\u00a0Computer<\/a>\u00a0Science<\/em>. Available:\u00a0<a>https:\/\/kienthucmo.com\/en\/introduction-to-computer-science\/<\/a><br>[8] OpenDev,\u00a0<em>Principles of Data Science<\/em>. Available:\u00a0<a href=\"https:\/\/kienthucmo.com\/en\/principles-of-data-science\/\">https:\/\/kienthucmo.com\/en\/principles-of-data-science\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n trong l\u0129nh v\u1ef1c k\u1ef9 ngh\u1ec7 ph\u1ea7n m\u1ec1m, t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c n\u00e2ng cao ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng m\u00e3 ngu\u1ed3n th\u00f4ng qua c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc, quy t\u1eafc v\u00e0 t\u01b0 duy l\u1eadp tr\u00ecnh chuy\u00ean nghi\u1ec7p<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2686,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"googlesitekit_rrm_CAowieHDDA:productID":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2685","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2685"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2690,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2685\/revisions\/2690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kienthucmo.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}